dutch avatars: woman’s hand

2011

In deze installatie wordt de Nederlandse Rijksspreuk ‘Je Maintiendrai’ in een fonetisch alfabet en in vier verschillende stenografische systemen weergegeven: Groote, Duployé, Aimé Paris en Calay.
Stenografie is een fonetisch snelschrift en werd vroeger voornamelijk aan vrouwen onderwezen om vergaderingen snel te kunnen notuleren. Het wordt nu nog nauwelijks onderwezen. Er ontstaat een parallel met één van de schrijftypen uit Japan: Hiragana. Dit schrift, ook een fonetische schrift, werd in de Heian-periode onnade – vrouwenhand – genoemd omdat het voornamelijk door vrouwen, minder opgeleid dan mannen, werd gebruikt voor het schrijven van literatuur. De vier in neon uitgevoerde steno-notaties van 'Je Maintiendrai' lijken op een lumineuze calligrafie.

Het woord ‘avatar’ in de titel van de installatie laat zien dat ook begrippen afkomstig uit andere culturen of religies gerecycled worden in taal. Van reïncarnatie van de god Visjnu op aarde (oorspronkelijke betekenis van avatar in het Sanskriet), via de toestand van iemand die van mening verandert (in het Nederlands) en iemands ongelukken (in het Frans) naar een digitale verschijningsvorm van iemand in de virtuele wereld van internet. Van een vlees geworden god naar een pixelgerelateerd beeld; een goddelijke metamorfose.

De Rijksspreuk ‘Je Maintiendrai’, een erfenis van Willem van Oranje, getuigt van de banden die de familie van Oranje-Nassau onderhield met de prinsdom van Orange en met Frankrijk. Nu is de `franse formulering ‘Je Maintiendrai’ een taalkundige logo geworden in de communicatie van het Rijk met zijn burgers en in het algemeen voor Nederland in het buitenland.